De Jacob Moleschottlezing 2026

Jacob Moleschott was in zijn tijd en op zijn niveau een markante figuur met vrijzinnige denkbeelden. Hij was een vrijdenker met vooruitstrevende denkbeelden op het gebied van de fysiologie, de voedingsleer. Deze Bossche 19de-eeuwse wetenschapper beijvert zich voor de emancipatie van het volk. In Italië, waar hij uiteindelijk belandt en ook een politieke carrière heeft, strijdt hij voor de positie van de vrouwen en haar kiesrecht.
Ook in onze tijd zijn er vrije geesten en doordenkers als Moleschott. In zijn geest wil de stichting jaarlijks een lezing organiseren. Voor de eerste lezing heeft de stichting Thomas von der Dunk uitgenodigd.

John Morijn

‘Blijf niet op je krent zitten’

Polen en Hongarije leren ons dat de bescherming van de democratie actief optreden eist.

John Morijn is bijzonder hoogleraar recht en politiek in de internationale betrekkingen over bescherming van de rechts-staat. Hij zet zich in voor de bescherming van de rechtsstaat. Hij doet onderzoek naar het afglijden van democratische rechtsstaten.
Morijn voert ook actie en richtte in 2021 Onze Rechtsstaat op, een beweging van studenten en wetenschappers ter bescher-ming van de rechtsstaat.
‘Wat in Polen en Hongarije gebeurde kan ook in Nederland’, stelt Morijn. Vlak na de dramatische verkiezingsoverwinning van de PVV in november 2023 zei hij: ‘Het begint met een wij-zij verhaal: daar win je een verkiezing mee. Dat wordt in daden en wetgeving omgezet waarin je geen rekening houdt met de belangen van een minderheid. Dat komt terecht bij een rechter. Die volgt de wet, maar krijgt vervolgens de kritiek dat hij politiek bedrijft. Dan wordt journalistiek aan banden gelegd. Ten slotte worden de kiesregels aangepast.’
Deze patronen keren steeds terug. De staat van alarm mag wel omhoog. Morijn stelt: ‘Wetenschap is niet alleen maar op je krent zitten en midden in de nacht boeken schrijven.’ 

Links Frans van Gaal spreekt over Moleschott als inleiding op de Jacob Moleschottlezing 2025.
Rechts Thomas von der Dunk verzorgt de eerste editie van de Jacob Moleschottlezing op 23 november 2025 met de titel: Van neoliberalisme tot neofascisme, de verwording van de Europese democratie. Gastheer van de middag was Hans Kessens en de video is gemaakt door Toon Rekkers. Haal hier de tekst van de lezing van Thomas van der Dunk op.